Cel: Cyberbezpieczeństwo

10 lat od zamachów z 11 września 2001 roku, należy skupić uwagę opinii publicznej oraz decydentów na nowych typach zagrożeń i wyzwań dla bezpieczeństwa międzynarodowego, będących konsekwencją rozwoju współczesnego świata. W ich kontekście bowiem konieczne jest podjęcie odpowiednich decyzji i działań mających na celu zapewnienie maksymalnie wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego i międzynarodowego.

Żyjemy w świecie, w którym systemy teleinformatyczne są fundamentem sprawnego działania najważniejszych obszarów życia obywateli, funkcjonowania sektora publicznego, a także warunkiem rozwoju państw. Tendencja polegająca na ekspansji technologii informacyjno - komunikacyjnych niewątpliwie będzie się w szybkim tempie nasilać. Inwestowanie w cyfryzację gospodarki i społeczeństwa jest bowiem podstawowym wymogiem globalnej konkurencji. Badania pokazują, że średnia dostępność usług publicznych przez Internet zwiększyła się w UE w latach 2009-2010 z 69% do 82%. Trend ten został zauważony przez Komisję Europejską, która przedstawiła swoje stanowisko w Europejskiej agendzie cyfrowej, stworzonej w ramach jednej z 7 flagowych inicjatyw związanych ze strategią UE 2020. Głównym celem przedstawionym w dokumencie jest „uzyskanie trwałych korzyści ekonomicznych i społecznych z jednolitego rynku cyfrowego w oparciu o szybki i bardzo szybki Internet i interoperacyjne aplikacje. Strategia zakłada, że do 2015 w UE usługi e-administracji będą wykorzystywane przez połowę obywateli i 80% przedsiębiorstw, a regularne korzystanie z Internetu wzrośnie z 60% do 75%.

Także działanie najbardziej newralgicznych elementów infrastruktury krytycznej (m.in. systemów związanych z infrastrukturą energetyczną, wodociągową, gazową) oparte zostało o wykorzystanie rozwiązań teleinformatycznych. Powyższe czynniki pokazują, że funkcjonowanie i rozwój, a przede wszystkim bezpieczeństwo współczesnych państw, uzależnione jest od poziomu zabezpieczenia cyberprzestrzeni.

Postęp technologiczny doprowadził jednocześnie do pojawienia się nowych form niebezpieczeństw mogących mieć trudne do przewidzenia konsekwencje. Zagrożeniami takimi są między innymi cyberprzestępczość oraz szczególnie niebezpieczne dla stosunków międzynarodowych cyberterroryzm i cyberwojna. W dobie powszechnej informatyzacji, nietrudno jest wyobrazić sobie scenariusz, w którym cyberprzestępcy mogliby sparaliżować światowe rynki finansowe, uzyskać dostęp do kont bankowych, wykraść tajne informacje wywiadowcze lub przejąć kontrolę nad systemem telekomunikacyjnym państwa. Wydarzenia z Gruzji, Estonii czy Iranu pokazują, że działania mające znamiona cyberterroryzmu i cyberwojny są realnym zagrożeniem już teraz. Cyberzagrożenia zostały także zidentyfikowane, jako kluczowe w kontekście zapewnienia obrony państw Sojuszu Północnoatlantyckiego. W nowej strategii NATO, przyjętej na szczycie w Lizbonie w 2010 r., problemom tym poświęcono cały paragraf i wezwano do ustanowienia planu cyberobrony NATO już w roku 2011.

Projekt Cel: cyberbezpieczeństwo jest odpowiedzią na potrzebę zwiększenia świadomości opinii publicznej i decydentów nt. zagrożeń, jakie niesie ze sobą informatyzacja w erze globalizacji. By umożliwić skuteczną ochronę przed cyberatakami należy przede wszystkim zdefiniować zagrożenie płynące z przeniesienia znacznej części działań publicznych i prywatnych do cyberprzestrzeni. Kolejnym krokiem jest przygotowanie we współpracy ze specjalistami branży IT, ekspertami ds. bezpieczeństwa i przedstawicielami podmiotów zajmujących się walką z cyberzagrożeniami, zestawu rekomendacji stanowiących wskazówki dla decydentów i prowadzących do podniesienia poziomu cyberbezpieczeństwa.

Rolą organizacji pozarządowych jest m.in. monitorowanie obszarów życia publicznego, które pozostają poza regulacjami prawnymi bądź stanowią problem silnie oddziałujący społecznie. Cyberzagrożenia wykraczają poza sferę tradycyjnej obrony militarnej i stanowią niebezpieczeństwo dla porządku publicznego i obywateli, dlatego Instytut Kościuszki uznał, iż koniecznym jest dokonanie ich kompleksowej analizy. Projekt Cel: cyberbezpieczeństwo pozwoli na połączenie wiedzy praktyków i ekspertów po to by przeanalizować możliwości ochrony przed wirtualnymi zagrożeniami. Wyniki tych prac zaprezentowane zostaną szerokiej opinii publicznej. Wprowadzenie zagadnień cyberbezpieczeństwa na forum debaty publicznej pozwoli na uświadomienie zagrożeń płynących z użytkowania cyberprzestrzeni, co zmniejszy szansę na przeprowadzenie skutecznego ataku lub pozwoli na złagodzenie jego ewentualnych skutków.

Rekomendacje Instytutu Kościuszki będą miały także na celu zmobilizowanie decydentów do wzmacniania polityki bezpieczeństwa i obrony. W okresie sprawowania przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej (od 1 lipca 2011 roku) to nasz kraj ma szansę stać się liderem inspirującym działania na poziomie europejskim prowadzące do podjęcia tematu cyberbezpieczeństwa na forum unijnym.